راههای روستایی و توسعه متوازن

✍️محمد علی خالق نژاد
امروزه یکی از عوامل موثر وشاخصه های مهم درفرایند توسعه وپیشرفت راههای ارتباطی درهرمنطقه،شهر،روستا یا کشور ازجمله مواردیست که نمی توان نقش به سزا وسازنده آن را در فرایند توسعه متوازن صرف نظر کرد.
صاحب نظران بین المللی و کارشناسان خبره و اهل فن براین باورند که باید جدای ازسیاستهاو استراتژی های کلان توسعه محور،بطور ویژه ومشخصی به امر توسعه روستاها وریشه کنی فقر گسترده ای که برآنها حاکم است پرداخت. چرا که کمبود درآمد جامعه روستایی ونیز کمبود امکانات اجتماعی مورد نیاز روستاها ازقبیل خدمات بهداشتی درمانی، بیمه وتامین اجتماعی، خطوط ارتباطی، امنیت، برخورداری از آب آشامیدنی سالم، سوخت،برق و.‌‌..واقعیتی عریان وغیرقابل انکار است.اماشواهد و قرائن بیانگر آن است که این امر به تنهایی نتوانسته است معضلات زندگی روستایی را حلّ نموده وآنان را ازفقر برهاند وحتی مهاجرت ازروستا به شهرراکاهش دهد. فرارازاین شرایط توجه عمومی به توسعه پایدار در روستاها وهمکاری و همیاری عوامل دولتی وغیر دولتی را درکنار مردمان جوامع روستایی طلب می کند.
راه روستایی یکی از مهمترین خدمات روستایی است که نقش وجایگاه ویژه ای در توسعه پایدار مناطق روستایی ایفا می کند بطوریکه ازآن به عنوان شریان حیاتی هر منطقه یاد می شود.
جاده ها علاوه برتسهیل درامر تولیدات زراعی، عامل اصلی جابجایی مسافران و پیوند دهنده مناطق روستایی وشهرها می باشند ونیز راههای دسترسی نامناسب موجب کاهش زمان حرکت ودرنتیجه کاهش قیمت محصولات زراعی تولیدی روستائیان می شوند.
بااین توصیفات شناخت دقیق مسائل مربوط به روستاها ازاهمیت بالایی برخوردار است وتوجه جدّی متولیّآن امر را می طلبد. زیرا ریشه تمامی مشکلات و عقب ماندگی ها همچون فقر گسترده، نابرابری افسارگسیخته ودرحال گسترش، رشد بیکاری فزاینده همه درمناطق روستایی قرار دارد.
یکی ازاهداف کلان توسعه درکشور کاهش بیکاری ازطریق توسعه فرصتهای شغلی است. توسعه وعمران روستایی در طول بیش از ۴دهه پس از انقلاب به ویژه درمناطق محروم و کمتر توسعه یافته همواره یکی ازدغدغه ها و نیازهای اصلی توسعه پایدار درایران می باشد.
در اکثر کشورها توسعه روستایی به مثابه راهبردی بااهمیت برای تامین نیازهای اساسی و توزیع بهینه منافع ناشی از توسعه ملی تلقی شده وبدین منظور نیز با شیوه های متعدد الگوهای متنوعی برای توسعه روستایی تحربه شده که عموما دست آورد های مطلوبی دربرنداشته وهنوز نیز سهم مناطق روستایی استانهای توسعه نیافته و یا کمتر توسعه یافته از مقوله توسعه و پیشرفت بسیار کم بوده است به همین دلیل هم یکی از مهمترین علل مهاجرت روستائیان به شهرها را می توان همین عدم وجود راههای دسترسی مناسب دانست که حتی مورد توجه نیز قرار نمیگیرد.
یکی از مهمترین شاخصه های توسعه یافتگی درمنطقه به ویژه روستاها وجود شبکه حمل و نقل وجاده های ایمن ومناسب برای دسترسی وارتباط روستاها باشهر وسایر مراکز مهم کشور است که به اذعان بسیاری از کارشناسان تاثیر این عامل بررشد وگسترش سایر اهرم های توسعه اجتناب ناپذیر بوده وزمینه توسعه ازجهات مختلف رافراهم می آورد. لذا عدم توجه به این مهم توسعه را با مشکلات جدی مواجه خواهد ساخت.
اکنون دولت به این باور رسیده که توسعه روستایی راهبردی مهم وکلان برای بهبود زندگی اجتماعی و اقتصادی روستائیان وتوسعه کشاورزی ونیز تلاشی همه جانبه برای کاهش فقروبیکاری وزدودن غبار محرومیت از چهره روستاهاست که به ویژه این مهم باافزایش تولید و ارتقاء بهره وری درمناطق روستائی میسر می گردد .
البته توضیح این نکته لازم است که در سال جاری باتلاشهای صورت گرفته مسئولین امر ونماینده مجلس تفاهم‌نامه ای با معادن طلا در خصوص ایفای حقوق اجتماعی معادن صورت گرفته که برمبنای آن معادن ملزم گردیدند ۶۰کیلومتر از راه‌های روستایی را بهسازی وآسفالت نمایند که در برابر وضعت نابسامان زیرساخت‌ها وشریانهای مواصلاتی مشکلی حل نشده ودر برهمان پاشنه خواهد چرخید
📗روزنامه نگار وکنشگر سیاسی،اجتماعی